Een stuk vloer met vraagtekens

We kwamen tijdens de werkzaamheden voor het vervangen van de slechte vloer in de Sint Annamolen in Keent bij een verrassing uit. Een tweede vloer, gelegd in een soort soepbordvorm zo’n 20 centimeter onder de eigenlijke vloer. De vloer ligt onder de huidige trap naar de meelzolder. 

Afbeelding

Molenaar Peter Stultiens van molen De Hoop in Swartbroek kan ons meer over het hoe, wat en waarom van deze opmerkelijke vloer vertellen: ”Wat de mysterieuze vloer aangaat kan ik je het volgende mededelen. Er lag vroeger in de molen een zuiggasmotor onder in de molen die de maalstoel aandreef. Als deze motor draaide kwam er stoom vrij waarbij het kokend water in deze in een tonvorm gelegde vloer werd opgevangen en naar buiten liep en daar in de zieep (goot) terecht kwam. Buiten aan de weg rookte het kokende water dan in de zieep .”
Een zuiggasmotor is een viertaktmotor waaraan een installatie is gekoppeld, die steenkool, hout of andere brandbare materialen zoals turf omzet in een brandbaar gas, waarop de motor loopt. De zuiggasmotor kwam omstreeks 1880 op de markt en is vooral populair geweest tijdens de Eerste Wereldoorlog, toen de brandstofprijzen sterk waren gestegen en brandstof vaak niet voorhanden was. Zuiggas wordt ook wel aangeduid met houtgas.
Het zuiggas wordt als volgt geproduceerd: eerst wordt oververhitte stoom over gloeiende cokes geleid, waarbij watergas ontstaat, dat vervolgens wordt “gewassen” in een wastoren gevuld met hout of cokes, waar van boven water op gesprenkeld wordt. Tijdens dit proces ontstaat een lichte onderdruk, waardoor het gas als het ware in de motor gezogen wordt.
Dit type motor werd vooral gebruikt in schepen en op andere plaatsen waar een kleine, krachtige energiebron nodig was, zoals in gemalen en korenmolens. In Nederland werden de eerste gemalen met zuiggasmotor in 1905 in bedrijf gesteld, echter niet altijd met succes. Vooral het opstarten van de eencilindermotor met vliegwiel bleek een zwaar werk.

Afbeelding

In de Mooi

Afbeelding

In de Mooi

Molenaar Jac Nijs van de Molen van Nijs in Stramproy is 50 jaar getrouwd. Dus zorgen zijn collega-molenaars van Molenstichting Weerterland dat de molen van Nijs fraai versierd, in molentaal In de Mooi gezet, wordt. Het resultaat kunt u zaterdag en zondag tijdens de Nationale Molendagen bekijken.

Molenaars: immaterieel goed!

 
Op 7 mei maakte Ineke Strouken, directeur van het Nederlands Centrum voor Volkscultuur en Immaterieel Erfgoed (VIE), bekend dat het ambacht van molenaar opgenomen is op de Nationale Inventaris van het Immaterieel Cultureel Erfgoed in Nederland. Dit deed zij door de officiële plaquette met het logo van de Nationale Inventaris te overhandigen aan Eric Zwijnenberg, oprichter van Het Gilde van Vrijwillige Molenaars, tijdens de feestelijke aftrap van de Nationale Molendag 2013 op molen Het Jonge Schaap op de Zaanse Schans. Op 11 en 12 mei vindt de Nationale Molendag plaats en kunt u de molenaar ontmoeten.
Afbeelding
Door de krachten te verenigen hebben Het Gilde van Vrijwillige Molenaars, Vereniging De Hollandsche Molen, Het Ambachtelijk Korenmolenaarsgilde en het Gild Fryske Mounders het ambacht van molenaar voorgedragen voor de Nationale Inventaris van het Immaterieel Cultureel Erfgoed in Nederland. Door de toekenning van deze status, is het molenaarsambacht nu erkend als immaterieel erfgoed.
 

Onthulling sonnet voor Boonesmolen op NS Station Weert

Afbeelding

Auteur Paul Sterk is samen met Molenstichting Weerterland een poëtisch project gestart. In de gemeente Weert staan acht windmolens, één watermolen en één molenromp/ruïne. Over elke molen schrijft Sterk een sonnet en deze sonnetten komen bij of nabij de betreffende molens te hangen.

Op vrijdagavond 24 mei 2013 wordt het bord met het sonnet voor de ruïne van de Boonesmolen in Weert feestelijk onthuld. Dat gebeurt op perron 3b van het Weerter NS station waar de Boonesmolen ook nu nog goed zichtbaar is. De Boonesmolen is gebouwd in 1855 en ligt direct achter het station aan de zijde van de Julianalaan. Voor veel treinreizigers was deze Weerter stadsmolen, net als de toren van de Martinuskerk, een markant beeld boven op het perron van het station. In 1949 raakte de molen tijdens een storm zwaar beschadigd. Daarom wordt het bord op het symbolische tijdstip van 19.49 uur onthuld op perron 3b. De molen verkeert sedert 1949 helaas toenemend in verval. Het sonnet heet daarom ook: Klaagzang van de Boonesmolen.

Behalve het sonnet staat een historische foto van de molen en het station op het bord. Op de foto is de molen nog in goede staat te zien. Het gaat om een unieke foto van 18 maart 1945 uit de collectie van Erfgoedcluster Weert / GAW. Op deze foto uit oorlogstijd zijn ook nog tanks te zien. De foto is gemaakt door J. de Haan en is oorspronkelijk gespiegeld afgedrukt. Op het bord dat op het NS station Weert komt te hangen, is de foto wel juist te zien.

Onderdeel van het poëzieproject is dat de molensonnetten door muzikanten op muziek worden gezet en vertolkt. Het sonnet voor de Boonesmolen zal tijdens de onthulling gezongen worden door Erik Fikken uit Weert.

In 2012 werden al sonnetten van Paul Sterk gepresenteerd bij de Sint Annamolen van Keent, Weert en De Nijverheid/Nijsmolen in Stramproy. Later dit jaar volgen ook nog sonnetten voor de Sint Annamolen van Tungelroy en de molen Sint Jan in Stramproy. Het hele project wordt in 2014 afgerond.

Bijzondere Nationale Molendagen in het Weerterland

Het jaarlijkse molenweekeinde bij uitstek, het weekeinde van Nationale Molendagen, krijgt op 11 en 12 mei 2013 op de molens in Weert een iets anders invulling dan gebruikelijk. Voor één keer richt zich alle aandacht op de zaterdag, de eerste van beide molendagen, op één molen, molen De Nijverheid in Stramproy en op het gouden molenaarsechtpaar Jac en Els Nijs.  De andere molens in Weert blijven zaterdag 11 mei gesloten. Maar zondag 12 mei halen de molenaars en de molengastvrouwen en –gastheren dit samen in.  Dan zijn zes windmolens in Weert geopend en te bezoeken.

Afbeelding

Versieren van molens kenmerkt zich door grote regionale verschillen.

 In de mooi

Op zaterdag 11 mei staat molen De Nijverheid in Stramproy in de schijnwerpers. Het gouden huwelijksfeest van molenaar Jac Nijs is voor de molenaars uit Stramproy, Tungelroy en Weert aanleiding om de Nijsmolen “in de mooi” te gaan zetten.  Diverse molenaars komen op zaterdag ‘s morgens de Molen van Nijs op een speciale, traditionele, manier versieren ter ere van het gouden bruidspaar.

Het vanwege een gouden huwelijksfeest van de molenaar versieren van een molen is een uitzonderlijke gebeurtenis. Daarom nodigt de molenstichting belangstellenden uit deze arbeidsintensieve klus van dichtbij te komen volgen.  Het publiek krijgt daarbij tijdens het werk vakkundige uitleg over het versieren van deze molen die op de hoek van de Veldstraat en de Sint Jozefstraat in Stramproy staat. Het karwei begint al ’s morgens om een uur of negen. In de molen is bovendien een leuke fototentoonstelling te bekijken van andere versierde molens zoals die door de jaren heen in Nederland ‘in de mooi’ werden gezet. Duidelijk valt daarbij op dat ook bij het versieren van molens grote regionale verschillen bestaan. De andere Weerter windmolens blijven  11 mei gesloten.

Bezoek de Molenaar

Zondag 12 mei, de tweede dag van de Nationale Molendagen, zijn de molens van Keent, Laar, Swartbroek, Tungelroy en Stramproy (2x) wel allemaal open. Bij voldoende wind zullen de molens draaien en mogelijk zelfs malen. Vanaf 11 uur kan iedereen op de molens terecht. 

“Bezoek de Molenaar” is dit jaar het motto van Nationale Molendag.  De molenaars en molengastheren/gastvrouwen laten u de molens zien en vertellen over de molens, het molenbeheer en -behoud en hoe belangrijk het is dat vooral vrijwilligers zich blijvend inzetten voor het behoud van onze molens als levende monumenten die zo markant zijn voor ons landschap. Vrijwilligers laten molens immers leven! 

Bij de Antoniusmolen in Laar vertellen Bas en Anke Verheul u over de plannen voor restauratie van hun markante molen. In Swartbroek draait molenaar Peter Stultiëns en hij laat u de voortgang van de omvangrijke opknapbeurt en aanpassing van deze bijzondere stellingmolen zien. De omgeving rond de molen in Keent werd de voorbije maanden flink aangepakt en in Tungelroy is er binnen in de molen ook veel gebeurt. 

In Stramproy kunt u een bezoekje brengen aan de Sint Jansmolen. Met 1783 als vermoedelijke bouwjaar is dit de oudste windmolen van het Weerterland. Bij De Nijverheid, die ook zondag nog mooi versierd is ter ere van molenaar en molenaarsvrouw, worden ook de plannen voor het aanleggen van een grote openbare molentuin getoond.

Op 12 mei zijn de molens minstens tot 16 uur geopend dus: Bezoek de Molenaars. 

Gehaald

Afbeelding

Gehaald

Zo, terecht, blij kunnen onze molenaars in opleiding (zoals op deze spontane foto Jack Leijssen uit Stramproy) zijn vanwege het succesvol afleggen van het regionale examen van het gilde van vrijwillig molenaars.
Jack kreeg de afgelopen jaren les van Jac Nijs van Molen De Nijverheid Stramproy.
Dit regionaal examen ofwel proefexamen moeten alle molenaars in opleiding afleggen voordat ze aangemeld kunnen worden voor het uiteindelijke landelijke examen van Vereniging De Hollandsche Molen.
Bij het regionale examen wordt door ervaren molenaars van het Gilde beoordeeld of de molenaar in opleiding een molen vakkundig, verantwoord en vooral veilig kan bedienen.
Jack Leijssen, Chris Venner en Frank van Frank Oosterhuis hebben de afgelopen weken hun proefexamen met positief resultaat afgesloten. Ze gaan later dit jaar op voor het landelijke examen en gaan daarna draaien op de molens bij Molenstichting Weerterland.
Ook belangstelling om vrijwillig molenaar, molengastvrouw of -gastheer te worden? Kijk dan eens op onze website: http://www.molensinweert.nl/molenaar.htm